Waarom citeert ChatGPT mijn concurrent en niet mij? 3 oorzaken

ChatGPT citeert je concurrent en niet jou omdat het die naam vaker, consistenter en op meer plekken is tegengekomen. De vraag “waarom citeert ChatGPT mijn concurrent en niet mij?” heeft dus zelden iets met de mooiste website te maken. Een taalmodel noemt het bedrijf dat het met het minste risico kan aanbevelen. Dat komt neer op drie oorzaken, en je kunt alle drie zelf checken.

Even een voorbeeld dat ik de rest van dit artikel blijf gebruiken. Twee loodgieters in Hengelo, allebei vakbekwaam, allebei een nette website, allebei even snel ter plaatse bij een lekkage. Noem ze Loodgieter De Vries en Installatiebedrijf Kamphuis. Vraag je ChatGPT om een goede loodgieter in Hengelo, dan komt Kamphuis in het antwoord en De Vries niet. De Vries vindt dat oneerlijk. ChatGPT vindt er niets van, want het heeft geen mening. Het heeft alleen bronnen.

Hoe kiest ChatGPT welk bedrijf het noemt?

Een taalmodel kiest geen website, het kiest een naam waar het vertrouwen in heeft. Dat vertrouwen bouwt het op uit alles wat het over een bedrijf leest: de eigen site, het Google Bedrijfsprofiel, reviews, vakmedia, branchepagina’s en wat andere sites erover schrijven.

Vergelijk het met de buurman die altijd dezelfde slager aanraadt. Niet omdat hij er een studie van heeft gemaakt, maar omdat hij die naam elke week hoort. ChatGPT werkt precies zo, alleen leest het de hele buurt tegelijk. Wie het vaakst en het duidelijkst voorbijkomt, wordt genoemd. De rest bestaat voor het model nauwelijks.

Waarom citeert ChatGPT mijn concurrent? Oorzaak 1: je merk is voor AI twee halve merken

Een taalmodel moet zeker weten dat alle vermeldingen over hetzelfde bedrijf gaan. Staat je bedrijfsnaam op je site anders geschreven dan in je Google Bedrijfsprofiel, dan telt het model dat als twee bedrijven die elk te licht wegen.

Terug naar Hengelo. De Vries heet op zijn site “Loodgieter De Vries”, op Google “De Vries Loodgieters- en Dakwerken” en op de Kamer van Koophandel “J. de Vries Installaties”. Drie namen, drie halve merken, nul vertrouwen. Kamphuis heet overal Installatiebedrijf Kamphuis, met hetzelfde adres en hetzelfde telefoonnummer. Eén entiteit, één verhaal.

Oorzaak 2: niemand anders schrijft over je

ChatGPT weegt wat anderen over een bedrijf zeggen zwaarder dan wat het bedrijf over zichzelf zegt. Een eigen site vol met “wij zijn de beste” is voor een taalmodel net zo overtuigend als een sollicitant die dat over zichzelf roept.

Kamphuis staat in een artikel van de regionale krant over warmtepompen, heeft 48 Google-reviews en wordt genoemd op de ledenpagina van de brancheorganisatie. De Vries heeft zeven reviews en verder alleen zijn eigen site. ChatGPT ziet bij Kamphuis drie onafhankelijke bronnen die elkaar bevestigen. Bij De Vries ziet het één bron die vooral zichzelf aanprijst.

Oorzaak 3: je antwoord staat niet waar AI het zoekt

Een pagina die binnen twee zinnen antwoord geeft op een concrete vraag wordt geciteerd. Een pagina die eerst drie alinea’s uitweidt over jarenlange ervaring en passie voor het vak valt af, hoe oprecht die passie ook is.

Kamphuis heeft een pagina met de kop “Wat kost een cv-ketel vervangen in Hengelo?” en begint met een prijsrange en een doorlooptijd. De Vries heeft een pagina “Onze diensten” die opent met “Al sinds 1987 staan wij voor kwaliteit”. Beide zinnen zijn waar. Maar als iemand ChatGPT vraagt wat een nieuwe cv-ketel kost, heeft het model aan de ene pagina een antwoord en aan de andere een sfeerimpressie.

Google zegt het zelf in de documentatie over AI-functies in Google Zoeken: er zijn geen aparte eisen voor AI Overviews en AI Mode. Een pagina komt in aanmerking als die geïndexeerd is, als tekst leesbaar is en als de gestructureerde data klopt met wat er zichtbaar staat. Precies de drie dingen waar De Vries op mis gaat.

Schema-markup doet hier het laatste stukje: het vertelt de machine ondubbelzinnig wie je bent, wat je levert en waar. Lees meer over wat schema-markup is en waarom AI het nodig heeft.

Wat niet helpt, hoe logisch het ook klinkt

De meeste ondernemers die zich afvragen “waarom citeert ChatGPT mijn concurrent en niet mij?” grijpen eerst naar de verkeerde knoppen. Drie dingen die tijd kosten en niets opleveren:

Een nieuwe website. Een restyling verandert niets aan de drie oorzaken. De Vries kan morgen een site van twintigduizend euro laten bouwen en nog steeds drie verschillende bedrijfsnamen hebben. Een taalmodel ziet geen design, het leest tekst en structuur.

Meer tekst over jezelf. Een langere “Over ons”-pagina voegt geen enkele onafhankelijke bron toe. Het model leest nog steeds één partij die over zichzelf praat. Eén vermelding in een vakblad weegt zwaarder dan vijf extra alinea’s op je eigen site.

Een llms.txt-bestand. Dat bestand wordt vaak genoemd als wondermiddel, maar Google stelt in dezelfde documentatie dat er geen aparte AI-bestanden nodig zijn, en er is geen bewijs dat ChatGPT het leest. Lees waarom in wat is llms.txt en heeft jouw website het nodig.

Wat wel helpt is saai: dezelfde naam overal, andere sites die over je schrijven en pagina’s die een vraag beantwoorden. Dat kost geen geld, alleen aandacht.

Zelfcheck in een kwartier: waarom citeert ChatGPT mijn concurrent wel?

Deze drie stappen kosten een kwartier en laten zien waar bij jou de grootste winst zit.

1. Stel ChatGPT of Perplexity de vraag die jouw klant zou stellen, bijvoorbeeld “wie is een goede [jouw vak] in [jouw plaats]?”. Noteer welke bedrijven genoemd worden en welke bronnen erbij staan.
2. Zoek de bedrijfsnaam van de genoemde concurrent in Google. Tel de onafhankelijke vermeldingen: reviews, vakmedia, branchepagina’s, krantenartikelen. Doe hetzelfde voor jezelf.
3. Open de pagina van de concurrent die ChatGPT als bron geeft. Kijk hoe snel die pagina een concrete vraag beantwoordt, en vergelijk dat met je eigen pagina over hetzelfde onderwerp.

Meestal zie je na stap 2 al waar het verschil zit. De concurrent heeft zelden een betere website. De concurrent heeft meer bronnen die hetzelfde verhaal vertellen.

Wat levert het op als het wel lukt?

Zelf aan de slag of laten uitzoeken?

Oorzaak 3 en de techniek eronder kun je zelf meten met de gratis Deaup AI-Scan. Die laat zien of AI je site kan lezen, of je schema-markup klopt en of je antwoorden op de juiste plek staan. Oorzaak 1 en 2 spelen zich buiten je website af, en daar zit voor de meeste ondernemers de grootste winst.

Wil je weten welke van de drie oorzaken bij jou het zwaarst weegt en in welke volgorde je ze aanpakt? De GEO Zoekwoorden- en Concurrentie-analyse vergelijkt je merk met je vijf sterkste concurrenten in ChatGPT, Perplexity en het AI-overzicht van Google en vertaalt dat naar een werkvolgorde. Hoe het hele traject werkt, lees je op de pagina over vindbaar worden in ChatGPT.

Studio Deaup, SEO- en GEO-bureau in Twente, helpt zzp’ers en mkb-bedrijven in Twente en de rest van Nederland om genoemd te worden in ChatGPT, Perplexity, Gemini en het AI-overzicht van Google. En De Vries? Die kan morgen beginnen met zijn bedrijfsnaam overal hetzelfde te schrijven. Dat kost niets, en het is de enige stap die Kamphuis hem voor is.

Veelgestelde vragen over waarom ChatGPT mijn concurrent citeert